1944

KOZARA
DRUGI SVJETSKI RAT 1941-1945.
GODINA 1944

Noću uoči 1. januara 1944. godine borci 8. krajiške NOU brigade razorili su 500 m pruge u blizini Vitasovaca na pruzi Prijedor-Bosanski Novi. Partizani su onemogućili neprijatelju popravak pruge.
Noću između 1. i 2. januara 1944. godine borci 8. krajiške NOU brigade srušili su oko 700 m pruge Prijedor-Bosanski Novi.
2. januara 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade, poslije neuspjelog napada na Bosansku Gradišku, povlače se u selo Grbavce.
Noću između 2. i 3. januara 1944. godine borci 8. KNOU brigade rušili su prugu Prijedor-Bosanski Novi.
Krajem 1943. godine i početkom 1944. godine Okružni komitet SKOJ-a ponovo organizuje političke škole i kurseve za omladinske i skojevske rukovodioce, na kojima omladinski kadrovi stiču prva znanja o socijalizmu i komunizmu.
Od 1942. do 1944. godine organizacije USAOJ-a u okrugu Kozare imale su 12.600 članova, 5 radnih brigada i 110 radnih četa.
Krajem 1943. godine i početkom 1944. godine na Kozari dolazi do reorganizacije sanitetske službe. Pored vojnog saniteta, sada dolazi do formiranja civilne zdravstvene službe. Okružni NOO za Kozaru i niži organi narodne vlasti sprovodili su organizaciju civilne zdravstvene službe.
Početkom 1944. godine jedinice 6. KNOU brigade na pruzi između Omarske i Piskavice uništile su željezničku kompoziciju, ubile 18 i zarobile 34 neprijateljska vojnika. (283,18)
3. janura 1944. godine sa linije Derventa-Teslić-Sarajevo-Konjic-Jablanica i iz Banje Luke glavnina njemačkog 5. SS brdskog armijskog korpusa otpočela operaciju sa ciljem odbacivanja 1. proleterskog udarnog i 5. udarnog korpusa NOVJ sa komunikacije Slavonski Brod-Sarajevo-Mostar. Brzim prodorom trebali su razbiti njihove jedinice i izbiti u dolinu rijeke Vrbasa i produžiti dejstva ka Livanjskom i Duvanjskom polju, a slabijim dijelovima preko Kozare ka dolini Une. Operacija je trajala do 24. januara. Jedinice 11. KNOU brigade, Kozarskog i Gradiškolijevčanskog odreda nalazile su se na području Kozare i vodile borbu s neprijateljem.
11. krajiška NOU brigada bila je u pokretu prema selu Jablanici, Sovjaku, Gornjim Podgracima i Miloševu Brdu.
8. KNOU brigada spriječila neprijatelja da popravi prugu Prijedor-Bosanski Novi. Ubijena su 4, a ranjena 3 neprijateljska vojnika.
5.januara 1944. godine iz Bosanskog Novog neprijateljska vojska krenula u 12 kamiona i 3 tenka za popravak pruge prema Prijedoru. Borci KNOU brigade dočekali su neprijatelja, uništili 1 kamion, ubili 10 i ranili 14 neprijateljskih vojnika.
6.januara 1944. godine borci 4. bataljona 6. KNOU brigade uništili oko 500 m pruge i 30 telefonskih stubova na pruzi između Omarske i Piskavice.
Borci 8. KNOU brigade onemogućili neprijatelju popravak pruge Prijedor-Bosanski Novi.
8.januara 1944. godine Čerkezi 1. kozačke divizije, fašistički vojnici, prvo su silovali pa na zvjerski način masakrirali 13 skojevki, jednu pionirku i 2 pionira iz sela Grbavci, srez Bosanska Gradiška. To je bilo u šumi Tisovača, region zaseoka Tenifići, na putu Podgraci-Mrakovica. Skojevke su se vraćale iz Kozare gdje su nosile hranu ranjenicima u bolnici Bukovici. Čerkezi su izvršili pokolj u Podgracima i okolini. Samo iz Podgradaca je ubijeno 19 djece. U selu Mokrice kraj Bosanske Gradiške ubijeno je 208 ciganske djece. (275,283)
1
9.januara 1944. godine borci 1. bataljona 11. KNOU brigade kod Donje Dragotinje ubili su 22 neprijateljska vojnika. Poginuo je i borac NOV.
10. januara 1944. godine njemačke, ustaške i domobranske snage iz Bosanske Gradiške i sela Ivanjske napale slobodnu teritoriju Kozare.
Snage 6, 8. i 11. KNOU brigade, Kozarski i Gradiško-lijevčanski odred razbile su neprijatelja koji se vratio u garnizone.
3. bataljon ll.KNOU brigade napao je neprijateljsko uporište u selu Donja Dragotinja.
Borci Gradiško-lijevčanskog odreda vodili su žestoke borbe sa Nijemcima i Čerkezima koji su nadirali od Gradiške ka selima Trebovljani i Vrbaška. 11. januara 1944. godine 1. bataljon 11. KNOU brigade vodio je borbu sa neprijateljem oko Brezičana.
Snage Gradiško-lijevčanskog odreda vode borbu i povlače se pred jačim neprijateljem u dubinu i štite vojnu bolnicu u Bukovici, koju evakuišu.
Neprijatelj nastupa od Ivanjske preko Verića u pravcu Lamovite.
12. januara 1944. godine borci Gradiško-lijevčanskog odreda od sela Vojskove prebacuju se u zaleđe neprijatelja na svoj teren.
Neprijateljske snage iz Gradiške i Ivanjske spojile su se na Lisini.
Drugi bataljon 11. KNOU brigade sukobio se sa prethodnicom neprijateljske kolone koja se kreće grebenom Kozare preko Mrakovice. Ubijeno i ranjeno je 5 neprijateljskih vojnika.
Jedna neprijateljska bojna iz Bosanskog Novog kreće preko Blagaja ka Vitasovcima, ali je dočekana i vraćena na polazni položaj.
13. januara 1944. godine borci Kozarskog odreda vodili su borbu sa neprijateljem na cesti Prijedor-Bosanska Dubica.
Noću između 13. i 14. januara 1944. godine borci 2. bataljona 8. KNOU brigade pretresli su Tukove kod Prijedora i vodili borbu sa neprijateljskom milicijom.
2
/. Kozarčani na maršu preko Petrova polja januara 1944. godine; 2. Peta kozarska brigada u pokretu od Šipraga prema Korićanima januara 1944. godine
14 januara 1944. godine 11. KNOU brigada vodila je borbu sa 1. kozačkom divizijom preko sela Jablanice, Vojskove, Koturova…
15 januara 1944. godine 11. KNOU brigada goni neprijatelja sa Kozare.
16 januara 1944. godine 11. KNOU brigada goni neprijatelja između sela Međeđe u pravcu sela Brekinje.
Borci Kozarskog odreda napali su neprijatelja u selu Grabašnica i izbacile iz stroja 32 neprijateljska vojnika.
18. januara 1944. godine 1. bataljon 11. KNOU brigade kod sela Babinaca vodio je borbu sa 150 Čerkeza i ustaša, koji su imali oko 30 zaprega, i ubio 11 neprijateljskih vojnika. Zaplijenjeno 18 konja sa nešto oružja i municije.
3
Diverzantska grupa Kozarskog odreda razrušila je 40 m pruge i telefonske linije između Dobrljina i Bosanskog Novog.
19. januara 1944. godine diverzanti Kozarskog odreda na nekoliko mjesta su prekinuli prugu izrneđu Brezičana i Donje Dragotinje.
Noću između 19. i 20. januara 1944. godine borci 6. KNOU brigade razorili su 2 km pruge i telefonsku liniju izmedu Omarske i Piskavice.
1. i 3. bataljon 6. KNOU brigade izvršili su napad na neprijateljske bunkere duž pruge između Prijedora i Omarske.
20. januara 1944. godine borci Kozarskog odreda na više mjesta prekopali su cestu Kozarac-Prijedor. Noću između 20. i 21. januara 1944. godine jedna četa 1. bataljona 6. KNOV brigade pokidala je prugu na 4 mjesta između Kozarca i Petrovog Gaja.
21. januara 1944. godine 4. bataljon 8. KNOU brigade vodio je žestoku borbu sa neprijateljem na pravcu Ljubija-Miska Glava-Žuna.
22. januara 1944. godine borci 6. KNOU brigade uništili neprijateljski voz i 5 vagona između Omarske i Piskavice. Ubijeno je 18 i zarobljena 34 vojnika.
23. januara 1944. godine 8. krajiška NOU brigada napala je neprijateljsku kolonu od 156 kamiona i 20 tenkova na putu Prijedor-Bosanski Novi. Uništeno je 11 kamiona. Dio kolone probio se za Bosanski Novi, a ostalo se vratilo u Prijedor.
24. januara 1944. godine borci 8. KNOU brigade dočekali su neprijatelja koji je krenuo iz Blagaja u pravcu sela Vitasovci i vratili ih nazad.
26. januara 1944. godine 1. batlajon 11. KNOU brigade dočekao je neprijateljske snage od Brezičana prema Donjoj i Gornjoj Dragotinji. Ubijeno je 10 neprijateljskih vojnika i više ranjeno.
Borci 3. bataljona 6. krajiške NOU brigade uništili su jedan oklopan voz na pruzi Prijedor-Kozarac.
27. januara 1944. godine borci 11. KNOU brigade porušili su prugu između Brezičana i Dragotinje.
4. bataljon 11. KNOU brigade ubio je 4, a ranio 5 neprijateljskih vojnika na pruzi Svodna-Petkovac.
Borci 8. KNOU brigade uz pomoć omladine srušili su 4 km pruge izrneđu Svodne i Blagaja.
Minobacačko odjelenje 6. KNOU brigade tuklo je neprijatelja između Kozarca i Prijedora i ubio i ranilo 8 neprijateljskih vojnika.
28. januara 1944. godine 8. KNOU brigada ubila je jednog i ranila 4 neprijateljska vojnika.
29. januara 1944. godine borci 8. KNOU brigade napali su selo Blagaj i ubili 9, a ranili 23 neprijateljska vojnika. Brigada je imala 2 poginula i 15 ranjenih boraca.
Borci 11. KNOU brigade ubili su 10 neprijateljskih vojnika i nekoliko ranili na pruzi Banja Luka-Prijedor.
Borci Kozarskog odreda napali su Dobrljin, ubili 2 i ranili 7 neprijateljskih vojnika.
30. januara 1944. godine 4. bataljon 8. KNOU brigade napao je dvije čete domobrana između Blagaja i sela Petkovca, ubio 7 i ranio 23 domobrana. Bataljon je imao ranjenih 7 boraca.
31. januara 1944. godine borci Gradiško-lijevčanskog odreda ubili su 4 SS-ovca i više ranili.
1. februara 1944. godine borci 8. KNOU brigade onemogućili su neprijatelju popravku pruge Prijedor-Bosanski Novi, ubili 3 i ranili 7 neprijateljskih vojnika.
2. februara 1944. godine borci 8. KNOU brigade onemogućili opravku pruge neprijatelju koji je bio pošao od Bosanskog Novog i Prijedora.
4. bataljon i tehnička četa 11. KNOU brigade napali neprijateljske bunkere na pruzi Prijedor-Kozarac, uništili 2 bunkera i porušili prugu na 3 mjesta.
Borci Kozarskog odreda ubili su 15 neprijateljskih vojnika na pruzi Bosanski Novi-Dobrljin.
4
3. februara 1944. godine Gradiško-lijevčanski odred dočekao ustaše iz Bosanske Gradiške i ubio 10 ustaša i više neprijateljskih vojnika.
4. februara 1944. godine održana konferencija članova štaba 11. KNOU brigade, štabova bataljona uz prisustvo zamjenika komandanta divizije.
Početkom februara 1944. godine Oblasni NOO za Bosansku krajinu upućuje na, Kozaru dr Stevana Polcera, zvanog Pištu, na ispomoć na poslovima organizacije civilnog saniteta. Na Kozari je boravio medicinar Nijaz Softić sa svojom drugaricom, medicinskim radnikom. Oni su patronažno radili i obilazili ambulante narodnooslobodilačkih odbora. Povremeno se dolazilo do lijekova uspješno izvedenim akcijama i ilegalnim kanalima. Liječilo se i domaćim lijekovima. Tako su umjesto čistog alkohola za čišćenje rana, koristila rakija prepečenica, za liječenje svraba spravljena je Flemingeova tekućina (kuvanje sumpora i ulja), zatim razni melemi itd. Kod tifusa je primjenjivana izolacija bolesnika. Neke bolesti iako u teškim uslovima su uspješno liječene.
5. februara godine 1944. 2. bataljon 11. KNOU brigade dočekao je neprijateljsku kolonu od 11 kamiona i 2 tenka na cesti Prijedor-Kozarac. Neprijatelj ie bio prisiljen da se vrati u Prijedor.
3. bataljon 11. KNOU brigade osiguravao prevoz žita za Podgrmeč. Gradiško-lijevčanski odred dočekao neprijatelja iz Bosanske Gradiške. Ubijeno 8 neprijateljskih vojnika. Neprijatelj vraćen u Gradišku.
6. februara 1944. godine borci Kozarskog odreda odbili su neprijatelja iz Bosanske Kostajnice koji je pljačkao sela.
7. februara 1944. godine borci 6. KNOU brigade napali su neprijateljski voz i prisilili ga da se vrati u Banja Luku.
Borci 11. KNOU brigade obezbjeđivali su prebacivanje žita sa Kozare za Podgrmeč.
8. februara 1944. godine 2. i 4. bataljon 11. KNOU brigade izvršili su mobilizaciju u selu Kozarcu.
Borci 6. KNOU brigade privukli su se četničkom logoru u selu Omarskoj i bombama napali neprijatelja. Neprijatelj je imao oko 20 poginulih i više ranjenih.
9. februara 1944. godine borci 3. bataljona 11. KNOU brigade i borci Kozarskog odreda minirali su transportni voz na pruzi Bosanski Novi-Ravnice. U pomoć je došao oklopni voz iz Bosanskog Novog i izletio iz šina na razorenoj pruzi. Mina je eksplodirala pod tenkom koji je pošao u pomoć. Ubijeno je oko 50 i ranjeno više neprijateljskih vojnika. Partizani su imali 4 poginula i 6 ranjenih boraca. Borci 8. KNOU brigade dočekali su neprijatelja u selu Miljakovac i vratili u Prijedor.
10. februara 1944. godine 2. bataljon 11. KNOU brigade vršio je mobilizaciju u selu Omarskoj.
11. febmara 1944. godine 1. batsljon 11. KNOU brigade izvršio je mobilizaciju u Lijevče polju, a 2. bataljon u Piskavici.
15. februara 1944. godine borci 6. KNOU brigade dočekali su neprijatelja koji je kretao iz Prijedora u tri kolone prema selu Rizvanovići. Neprijatelj je napao protukolsko odjelenje i zarobio protukolski top. Ipak, partizani su napali s boka i potisli neprijatelja u Prijedor.
16. februara 1944. godine 2. bataljon 11. KNOU brigade vodio je borbu protiv domobranskog bataljona, ojačanog sa 3 tenka, u blizini Kozarca. Ubijeno je 15, a ranjeno 20 neprijateljskih vojnika. Partizani su imali 6 ranjenih boraca.
Gradiško-lijevčanski odred, prolazeći kroz sela u Lijevće polju, uhvatio je 6 ustaša koji su bili na odsustvu. Izvršena je mobilizacija u Lijevče polju.
Noću između 17. i 18. februara 1944. godine borci 8. KNOU brigade srušili su 400 m pruge kod željezničke stanice Hadžimehići.
Borci 11. KNOU brigade na željezničkoj stanici Piskavica porušili su skretnice i rezervoar za vodu.
5
20. februara 1944. godine 2. bataljon 11. KNOU brigade vodio je borbu na pruzi između Omarske i Piskavice. Ubijeno je 3, a ranjeno 15 neprijateljskih vojnika. Neprijatelj je uspostavio žandarmerijske stanice u Cerovljanima i Koloniji Dubravi. Gradiško-lijevčanski odred napao je žandare koji su pobjegli, a dva su poginula.
21. februara 1944. godine 8. KNOU brigada vodila je borbu sa Nijemcima i četnicima iz Prijedora u pravcu Bastasa. Ubili su 6, a ranili 13 neprijateljskih vojnika. Poginula su 3, a ranjeno 7 partizana.
Diverzantska četa Kozarskog odreda porušila je 230 m željezničke pruge između Svodne i Blagaja.
2. i 4. bataljon 11. KNOU brigade vodio je borbu na pruzi između Dobrljina i Bosanskog Novog; ubijeno je 11, a ranjeno 18 neprijateljskih vojnik. Poginula su 4 i ranjeno 8 partizana.
22.februara 1944. godine 2. bataljon 11. KNOU brigade izvršio je mobilizaciju u selu Radosavska.
28. februara 1944. godine borci 11. KNOU brigade digli u vazduh jedan neprijateljski voz na pruzi između Bosanskog Novog i Dobrljina. Partizani su tukli minobacačima voz koji je išao u pomoć i prisilili ga da se vrati. Ubijeno je oko 100 neprijateljskih vojnika.
Prvi bataljon 6. KNOU brigade napao je neprijateljsku kolonu koja je išla iz Bosanskog Novog ka Prijedoru. Uz pomoć tenkova u četveročasovnoj borbi neprijatelj je uspio da se probije za Prijedor. Ubijeno je i ranjeno 30 neprijateljskih vojnika.
Borci 8. KNOU brigade srušili su prugu između Kozarca i Omarske.
Kozarski odred minama uništio neprijateljski blindirani automobil i ‘8 njemačkih vojnika na cesti Blagaj-Svodna.
Borci Gradiško-lijevčanskog odreda zarobili su 1 žandara i 1 ustašu.
29. februara 1944. godine jedna četa 11. KNOU brigade napala je neprijatelja na Gliginu brdu. Ubijena su 3 neprijateljska vojnika.
Borci Gradiško-lijevčanskog odreda srušili su most, 15 km od Gradiške.
Od 19. septembra 1943. godine do 1. marta 1944. godine dubička omladinska Udarna brigada »Zoja Kosmodemjanskaja« dala je 70530 radnih dana, novska ORB »Mladen Stojanović« 63711, a prijedorska ORB 30.000 radnih dana. Pioniri Kozare su za 1 mjesec dali 4800 radnih dana.
1. marta 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade odbili neprijateljski napad iz Prijedora i povratili neprijatelja u garnizon.
1. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem koji je napadao iz Prijedora prema selu Božićima i Garevcima. Ubijeno je 15 i ranjeno više neprijateljskih vojnika.
2. marta 1944. godine Odred je vodio borbe sa neprijateljskim snagama od sela Karađorđeva (desna obala Jablanice) do Podgradaca, do zaseoka Šimića i Beraza.
2. marta 1944. godine jedna ćeta 11. KNOU brigade ubila je 2. neprijateljska vojnika.
3. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem od Bosanskog Novog preko Prijedora do Kozarca. Ubijeno je 14 i više ranjeno neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 2 ranjena borca.
4. marta 1944. godine neprijateljska kolona od 1000 vojnika kretala se od Bosanskog Novog preko Prijedora i obezbjeđivala opravak pruge. Borci 11. krajiške NOU brigade napali su ovu neprijateljsku kolonu između Svodne-sela Petrovca i Blagaja i ubili 100 neprijateljskih vojnika i 50 konja. Brigada je imala 14 poginulih i 14 ranjenih boraca. (275,398)
4. marta 1944. godine borci 11. KNOU brigade napali su neprijatelja u selu Garevcima, ubili 20 i više ranili.
Noću između 4. i 5. marta 1944. godine borci 8. KNOU brigade porušili su željezničku prugu kod
6
željezničke stanice Piskavica.
5. marta 1944. godine njemačke i ustaške jedinice iz Prijedora napale su borce 6. KNOU brigade na pruzi od Prijedora ka Bosanskom Novom. Vodila se borba cijeli dan. Neprijatelj je imao 80 poginulih i ranjenih vojnika. Brigada je imala 5 mrtvih i 25 ranjenih boraca.
6. marta 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade uništili su oko 500 m pruge između Omarske i Piskavice. (283,18)
7. marta 1944. godine iz Prijedora neprijateljska vojska se kretala kolonama u pravcu sela Miljakovci i Rakelići. Borci 8. krajiške NOU brigade su dočekali neprijatelja i vratili u Prijedor.
Borci 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa jednom satnijom u selu Balte Jaruge i ubili 5, a ranili više neprijateljskih vojnika.
8. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade i Kozarskog odreda napali neprijatelja u selu Utolica (Kostajnica) i ubili 9 ustaša, zaplijenili 6 pušaka, 3000 metaka i druge opreme.
Borci 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa četnicima u Piskavici. Diverzantska grupa Kozarskog odreda stavila je mine na cestu Hrvatska Dubica-Kostajnica i digla u vazduh kamion sa njemačkim vojnicima.
Noću između 8. i 9. marta 1944. godine borci 8. krajiške NOU brigade srušili su prugu na željezničkoj stanici Piskavica.
9. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem iz Kozarca i ubili 6 neprijateljskih vojnika.
Noću između 9. i 10. marta 1944. godine borci 5. krajiške NOU brigade i borci 8. krajiške NOU brigadc napali su ustaško-domobranske snage na liniji selo Bišćani-Rizvanovići-Hambarine i otjerali ih u Prijedor. Neprijatelj je imao 70 poginulih i više ranjenih. Brigade su imale 7 poginulih i 18 ranjenih.
11. marta 1944. godine borci 3. bataljona 11. KNOU brigade kod Brezičana su ubili 5 neprijateljskih vojnika.
Noću između 11. i 12. marta 1944. godine borci 3. bataljona 11. krajiške NOU brigade uništili su preko 1000 m pruge između Brezičana i Dragotinje.
12. marta 1944. godine borci 4. bataljona 11. krajiške NOU brigade ubili su 2 neprijateljska vojnika na pruzi Svodna-Petkovac.
Borci Kozarskog odreda razrušili su prugu i telefonske linije između Bosanskog Novog i Dobrljina.
Noću između 12. i 13. marta 1944. godinc borci 8. krajiške NOU brigade napali su miliciju u Tukovima (Prijedor) i ubili 35 milicionara. U borbi je ranjeno 7 boraca.
13. marta 1944. godine borci Kozarskog odreda porušili su prugu i telefonske linije između Bosanskog Novog i Dobrljina.
14. marta 1944. godine na okružnoj konfrenciji Mića Zec je rekao: »Mi smo organizovali pomoć na taj način što smo na dobrovoljnoj bazi mobilisali 550 plugova i pomoću njih obradili 5500 dunuma zemlje. Ovdje treba istaći da je narod, koji je pomogao dubičkom srezu, da sve: i plugove, i sjemenje, i hranu, kako za sebe, tako i za stoku za vrijeme sjetve«. (275,306)
14. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade srušili su prugu između Svodne i Blagaja, postavili nagazne mine kod Dragotinje, oštetili lokomotivu oklopnog voza i ubili 2 vojnika na pruzi Omarska-Piskavica. Borci Gradiško-lijevčanskog odreda u selu Šimićima ubili su 12 SS-ovaca i 8 legionara.
15. marta 1944. godine borci 11. KNOU brigade srušili su prugu između Blagaja i Svodne. Borci Kozarskog odreda vodili su borbu kod Bosanske Dubice i zaplijenili 4 konja i 2 kola.
16. marta 1944. godine 11. KNOU brigada srušila je prugu između Blagaja i Martin-broda, a borci Kozarskog odreda napali neprijatelja na putu Dobrljin-Bosanski Novi.
7
17. marta 1944. godine jedinice 8. KNOU brigade na pruzi između Piskavice i Omarske dočekali su vojni transportni voz i ubile 40, a zarobile 45 vojnika. Zaplijenjena su 4 puškomitraljeza, 9 automata, 33 puške, 15 bombi i dosta municije. (283,18)
Borci 11. krajiške NOU brigade ubili su 8, a ranili 6 neprijateljskih vojnika na pruzi između Blagaja i Svodne.
19. marta 1944. godine Gradiško-lijevčanski odred vodio je borbu sa SS trupama i žandarima i ubio i ranio 25 neprijateljskih vojnika. Mobilisao je 65 novih boraca.
20. rnarta 1944. godine borci 8. KNOU brigade uništili su oklopni voz na željezničkoj stanici Petrov Gaj i ubili 20 i ranili više neprijateljskih vojnika. Zaplijenjeno je 5 mitraljeza, 1 top »pito« i više ratnog materijala.
Borci 11. krajiške NOU brigade uništili su teretni voz od 45 vagona i ubili i ranili 37 neprijateljskih vojnika.
21. marta 1944. godine Gradiško-lijevčanski odred vodio je borbu sa neprijateljem u Lijevče polju i ubio i ranio 25 neprijateljskih vojnika. Odred je imao 2 ranjena borca.
Borci 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljskom kolonom na cesti Ivanjska-Kozarac i ubiii 15, a ranili 10 neprijateljskih vojnika. Ranjena su dva borca. Borci 11. KNOU bri-gade uništili su neprijateljski voz i ubili i ranili 40, a zarobili 6 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 3 poginula i 2 ranjena borca.
22. marta 1944. godine borci Kozarskog odreda vodili su borbu sa neprijateljem kod Gornjeg Vodičeva i ubili 3 neprijateljska vojnika.
24. marta 1944. godine 1. i 4. bataljon 11. krajiške NOU brigade vodio je borbu sa neprijateljem kod sela Verića i ubio 20, a ranio 25 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 3 poginula i 5 ranjenih boraca.
25. marta 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade napali su neprijatelja na brdu Lipa i ubili 4 neprijateljska vojnika.
Diverzantska grupa Kozarskog odreda digla je u vazduh teretni voz na pruzi kod Svodne. Poginula su 4, a ranjeno 5 neprijateljskih vojnika.
26. marta 1944. godine borci 4. bataljona 6. KNOU brigade dočekali su 150 neprijateljskih vojnika, koji su išli lijevom obalom Sane od Prijedora ka Bosanskom Novom, i ubili 15, a ranili 7 neprijateljskih vojnika.
Borci 8. KNOU brigade napali neprijatelja u Kozarcu. Borci 11. KNOU brigade brskim topom tukli su aerodrom u Prijedoru i ubili su 1, a ranili 6 neprijateljskih vojnika. Oštetili su 1 avion.
27. marta 1944. godine borci 6. KNOU brigade dočekali neprijateljsku kolonu od Prijedora za Bos. Novi i ubili i ranili 12 neprijateljskih vojnika.
28. marta godine borci Kozarskog odreda vodili su borbu sa neprijateljem koji je napadao iz Dobrljina. Neprijatelj je imao 7 poginulih i 13 ranjenih vojnika.
29. marta 1944. godine neprijateljska vojska iz Prijedora napala je na položaj 4. bataljona 8.krajiške NOU brigade. Borba se vodila 5 časova. Neprijatelj je bio prisiljen da se povuče u Prijedor uz gubitke (18 poginulih i 8 ranjenih).
31. marta 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade napali su voz na pruzi Prijedor – Bosanski Novi i prisilili ga da se vrati. Neprijatelj je imao 12 poginulih i 8 ranjenih. (170,700)
1. aprila 1944. godine borci 6. KNOU brigade napali su neprijateljsku kolonu kod Dragotinja.
3.aprila 1944. godine neprijateljska milicija iz Prijedora napala je borce 6. KNOU brigade kod sela Hambarine. Neprijatelj je imao 6 poginulih i 3 ranjena. Borci 4. bataljona 11. KNOU brigade napali su neprijatelja u Mašićima i ubili 16 neprijateljskih vojnika, zaplijenili 1 puškomitraljez, 4 puške i
8
3000 metaka.
4. aprila 1944. godine poginula su 2 borca 8. KNOU brigade na pruzi Kozarac-Omarska.
2. i 3. bataljon 11. KNOV brigade napali voz na pruzi između Blagaja i Martin-broda i uništili 30 vagona i 2 lokomotive. Ubijena su 63 i zarobljena 24 neprijateljska vojnika. Zaplijenjena veća količina municije i ratne opreme. Poginuo je 1 borac i 3 ranjena.
Borci Kozarskog odreda pretresli ustaške kuće kod Prijedora, zaplijenili vune, opreme i nekoliko goveda. Ubijen jedan ustaša.
5. aprila 1944. godine održano je oblasno savjetovanje KPJ za Bosansku krajinu u Sanskom Mostu.
6. aprila 1944. godine bataljon 373. legionarske divizije »Tigar« sa četnicima napao položaje 4. bataljona 8. KNOU brigade i odstupio uz gubitke.
7. aprila 1944. godine borci 2. bataljona 6. KONU brigade napali neprijatelja između Svodne i Blagaja i ubili 7, a ranili 2 neprijateljska vojnika.
Drugi i 3. bataljon 11. krajiške NOU brigade vodili su borbu sa neprijateljskim snagama koje su nadirale na slobodnu teritoriju sa linije Dobrljin – Blagaj – Grabašnica – Marini – Jutrogošta. Neprijateljska vojska bila je doprla na Karan i Pastirevo, ali je bila prisiljena da se istog dana povuče u polazne garnizone. Ubijeno je 20 i ranjeno 10 neprijateljskih vojnika. Poginula su 3, ranjeno 6 i 2 nestala borca 11. KNOU brigade.
Noću iztneđu 7. i 8. aprila 1944. godine borci 8. KNOU brigade ubili su 6 neprijateljskih vojnika između Omarske i Piskavice.
Prvi bataljon 11. krajiške KNOU brigade porušio je prugu između Omarske i Kozarca, a borci Kozarskog odreda srušili prugu između Blagaja i Martin-broda.
8. aprila 1944. godine borci 6. i 11. KNOU brigade srušili su prugu i jedan most između Svodne i Blagaja.
Noću između 8. i 9. aprila 1944. godine 1. bataljon 8. krajiške NOU brigade napao je Tukovo i protjerao muslimansku miliciju u Prijedor. Borci 4. bataljona 8. KNOU brigade srušili su pru-gu i dva mosta između Kozarca i Omarske.
9. aprila 1944. godine 3. bataljon 11. krajiške NOU brigade vodio je borbu sa neprijateljem na pruzi između Reljića kamena i Brezičana i ubio 5, a ranio 4 neprijateljska vojnika. Poginula su 3, i jedan ranjen borac 11. KNOU brigade.
Neprijatelj iz Prijedora napao je položaje 8. krajiške NOU brigade u selu Hambarinama. Ubijena su 2 neprijateljska vojnika.
Borci 8. KNOU brigade srušili su prugu između Omarske i Kozarca.
10. aprila 1944. godine četnici Vase Mijatovića ubili 2 borca i ranili 2 člana intendanture 8.KNOU brigade.
Borci Kozarskog odreda pretresli kuću četničkog komandanta kod Prijedora i zapljenili 5 goveda. (170,702)
11. aprila 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade digli su u vazduh voz sa dvije lokomotive i 8 vagona kod Brezičana. Našlo je smrt 96 Nijemaca. (275,396)
13. aprila 1944. godine borci 8. krajiške NOU brigade uništili su voz na pruzi Kozarac – Prijedor i ubili 96 ncprijateljskih vojnika. Tad je neprijatelj za sva vremena odustao da brani prugu od Ivanjske do Prijedora u dužini od 30 km. (275,396)
Borci 11. krajiške NOU brigade digli su u vazduh voz sa 6 vagona sa neprijateljskom vojskom na pruzi između Blagaja i Bosanskog Novog. Ubijeno je i ranjeno 40 neprijateljskih vojni-ka.
14. aprila 1944. godine borci 8. krajiške NOU brigade i omladina porušili prugu u dužini od 9 km između Prijedora i Kozarca. 3. bataljon 6. KNOU brigade rušio prugu između Blagaja i Svodne. Diverzantska ćeta Kozarskog odreda porušila prugu između Dobrljina i Volinje. Diverzantska četa
9
Podgrmečkog odreda uništila patrolni voz sa 5 vagona na pruzi Bosanski Novi -Blagaj. Poginula su 32, a ranjeno 27 neprijateljskih vojnika.
Borci 4. bataljona 6. KNOU brigade dočekali neprijatelja iz Prijedora i ubili 6 neprijateljskih vojnika.
Borci Kozarskog odreda pretresli četnički logor u Trokutu, uhvatili 2 četnika i zapljenili 1 pušku. Diverzantska četa Gradiško-lijevčanskog odreda minirala most preko rijeke Jablanice na putu Bosanska Gradiška – Podgraci, tzv. 15 km. Most je bio dug 20 m.
14. aprila 1944. godine jedinice 4. krajiške divizije (Gradiško-lijevčanskog odreda) kod sela Topole, zaselak Berek, vodile su četveročasovnu borbu protiv neprijatelja i spasile 5 američkih avijatičara koji su se spustili padobranima iz oštećenog aviona u navedeni reon.
15.aprila 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade uništili su 1 kamion na putu Prijedor- Bosanski Novi i ubili 11 neprijateljskih vojnika i zaplijenile oružje i opremu. Diverzantska četa Kozarskog odreda srušila je željezničku prugu između Bosanskog Novog i Kostajnice.
4. bataljon 11. krajiške NOU brigade izvršio je pretres sela Šimića, Mičja i Užara i ubio 4 ustaša.
16. aprila 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade napali su Dobrljin i ubili 20 neprijateljskih vojnika.
Borci Gradiško-lijevčanskog odreda dočekali su neprijatelja i vratili ga preko Save. Zapaljcno je nekoliko kuća.
17.aprila 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade srušili su prugu između Prijedora i Bosanskog Novog.
18. aprila 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade vodili su borbe sa neprijateljem i ubili 10, a ranili 11 neprijateljskih vojnika.
Borci Kozarskog odreda razrušili su prugu između Ravnica i Bosanskog Novog. Borci Kozarskog odreda obezbjeđivali su orače koji su orali i sijali u okolini Bosanske Dubice, Kostajnice i Dobrljina.
Neprijateljske snaga iz oblasti Piskavice, Omarske, Ljubije i Kozarca bile su povučene u Prijedor, koji se snabdijevao samo vazdušnim putem. U takvoj situaciji komanda 5. korpusa izdala je naređenje 4. udarnoj diviziji i dijelovima 10. i 39. divizije da izvrše prepad na Prijedor.
Noću iztneđu 19. i 20. aprila 1944. godine 4. krajiška udarna divizija i dijelovi 10. i 39. krajiške divizije napali šu dijelove 373. legionarske divizije i domobranske 3. brdske brigade i četnike u Prijedoru. Neprijatelj se uporno branio iz svojih utvrđenja. Ubijeno je i ranjeno 250 neprijateljskih vojnika i 20 zarobljeno. Jedinice krajiških divizija imale su 26 poginulih i 112 ranjenih. Prijedor nije zauzet. (274,70)
20. aprila 1944. godine neprijateljska avijacija bombardovala je položaje 6. i 8. krajiške NOU brigade u selima Hambarinima, Miljakovcima i Ćeli.
21. aprila 1944. godine borci Kozarskog odreda porušili prugu i telefonske linije između Bosanskog Novog i Dobrljina.
Gradiško-lijevčanski odred vodio borbu sa neprijateljem iz Dubice i vratio ga nazad.
22. aprila 1944. godine borci 11. KNOU brigade porušili prugu između Blagaja i Martin-broda. Borci Kozarskog odreda zauzeli položaje kod Bosanske Kostajnice.
23. aprila 1944. godine borci 11. KNOU brigade uništili transportni voz i ubili oko 50 neprijateljskih vojnika. Borci 11. KNOU brigade porušili prugu između Brezičana i Dragotinje.
Neprijateljski avioni bombardovali selo Kijevce.
25. aprila 1944. godine borci 11. KNOU brigade vodili borbu sa neprijateljem kod Brezičana i ubili 9 neprijateljskih vojnika.
Noću između 25. i 26. aprila 1944. godine borci Kozarskog odreda srušili prugu između Brezičana i Dragotinje.
10
26. aprila 1944. godine 1. bataljon 11. KNOU brigade vodio borbu sa neprijateljem na Vraniću.
27. aprila 1944. godine u izvještaju Sreskog NOO Bosanska Dubica stoji da je narod prijedorskog sreza radio do tada 2021 radni dana na dubićkom srezu, dok je narod bosanskonovog sreza radio 542 radna dana. U srezu Bosanski Novi ljudi su orali 4 dana u sedmici za sebe, a dva dana za one koji nisu imali radnu stoku.
27. aprila 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade vodili borbe sa neprijateljem između Martin-Broda i Petkovca.
28. aprila 1944. godirie borci II. KNOV brigade vodili borbu sa neprijateljem kod Brezičana i ubili 13, a ranili 16 ncprijateljskih vojnika. Borci 11. KNOU brigade digli u vazduh neprijateljski vojni transport između Bosanskog Novog i Ravnice u kom je ubijeno 100, a ranjeno oko 150 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 1 poginulog i 6 ranjenih boraca.
29. aprila 1944. godine borci Gradiško-lijevčanskog odreda na komunikaciji Gradiška – Banja Luka kod Topole zapalili 1 kamion i ubili 3 neprijateljska vojnika.
30. aprila 1944. godine 1. bataljon 11. KNOU brigade napao uporište Mašiće i ubio 4 oružnika.
1. maja 1944. godine borci 2. bataljona 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem kod sela Palanćišta. Ubijena su 2, a ranjena 3 neprijateljska vojnika. Borci 4. bataljona 11.KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem kod sela Dragotinja i Marina. Ubijeno je 10 i ranjeno 20 neprijateljskih vojnika.
2. maja 1944. godine u Drvaru počeo rad Drugog kongresa USAOJ-a.
4. bataljon 11. KNOU brigade napao neprijatelja kod Brezičana. Ubijeno je.10, a ranjeno 12 neprijateljskih vojnika. Borci Kozarskog odreda srušili prugu kod Petrova Gaja.
3. maja 1944. godine borci 11. KNOU brigade na pruzi Dobrljin – Volinja ubili 10 neprijateljskih vojnika. Borci 4. bataljona 11. KNOU brigade minirali voz kod Brezičana. Ubijeno 15 i više rafijeno neprijateljskih vojnika. Poginula su 4 borca i 5 je ranjeno.
4. maja 1944. godine borci 2. bataljona 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem kod sela Ćele. Neprijatelj je imao 10 mrtvih i više ranjenih.
Borci 3 bataljona 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem na Pastirevu. Ubijeno je 6 i više ranjeno neprijateljskih vojnika.
5. maja 1944. godine borci 2. bataljona 11. KNOU brigade u Donjim Garevcima ubili su 2 četnika i 1 ustašu. Borci Kozarskog odreda digli u vazduh teretni voz između Dobrljina i Volinje. Borci Kozarskog odreda i borci 3. bat. 11. KNOU brigade digli u vazduh voz na pruzi Bos.Novi – Prijedor. Neprijatelj je imao 15 mrtvih i ranjenih.
Srušena pruga između Blagaja i Martin-Broda.
6. maja 1944. godine borci 1. bataljona 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem prema Kozarcu. Neprijatelj je uspio probiti se iz Banje Luke u Prijedor uz 25 poginulih i ranjenih vojnika.
Borci 11. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem na Pastirevu i pretjerali ga za Dobrljin. Ubijena su 3 neprijateljska vojnika.
7. maja 1944. godine borci 1. bataljona 11. KNOU brigade sačekali su četnici na Simatovića glavici i ubili 3 borca.
8. maja 1944. godine dijelovi 373. legionarske divizije iz Prijedora, jačine oko 4000 vojnika, zauzeli su rudnik Ljubiju koju su branili dijelovi 4. udarne divizije. Nastavljen je izvoz rude s postojećih zaliha od 50.000 tona limonita i 230.000 tona siderita. (275,372) Borci 8. KNOU brigade i 11. KNOU brigade cijeli dan su vodili borbu sa 373. legionarskom divizijom od Prijedora prema Sanskom Mostu. Ubijeno je 30 i ranjeno 45 neprijateljskih vojnika. Brigade su imale 7 poginulih i 5 11
ranjenih boraca.
11. maja 1944. godine dvije kolone njemačke 373. legionarske divizije iz Prijedora nastupale su prema Rakelićima i Miljakovcima, Kozarcu i selu Ćeli. Uspjele su okružiti 3. i 4. bataljon 11. krajiške NOV brigade i dijelove 8. krajiške NOU brigade. U borbama za probijanje obruča na rijeci Gomjenici prema Kozari jedinice 11. i 8. krajiške brigade pretrpjele su znatne gubitke od 14 poginulih, 39 ranjenih i 104 nestala borca. Izgubljena su 4 minobacača, 5 puškomitraljeza i 50 pušaka. Gubici neprijatelja su 15 poginulih i više ranjenih vojnika. (275,369)
Kolona njemačke 373. legionarske divizije prodrla kroz položaje boraca 4. udarne divizije NOVJ u Sanski Most i vratila se za Ljubiju i Prijedor.
11. maja 1944. godine Sreski NOO Bosanska Gradiška obavijestio je Okružni NOO za Kozaru daje sakupio 18.140 kg žita, od čega za jedinice 5. korpusa, koje su djelovale na tome području, poslato 2035 kg, a 9750 kg ostalo je u fondu sreza, dok je 1640 kg podijeljeno siromašnim porodicama, 2978 kg izbjeglicama, a ostala količina predata je komandi mjesta.
13. maja 1944. godine borci Kozarskog odreda minama su oštetili oklopni voz na pruzi Ravnice – Dobrljin u kom je poginulo 20 njemačkih vojnika.
Drugi bataljon 11. KNOU brigade vodio borbu sa neprijateljem koji je izašao iz Ljubije.
14. maja 1944. godine 1. i 2. bataljon 11. KNOU brigade vodio je žestoke borbe sa neprijateljem koji je iz Ljubije nastupao prema Sanskom Mostu. Neprijatelj je imao 22 poginula i 29 ranjenih vojnika, a Brigada 6 ranjenih boraca.
15.maja 1944. godine na području Timara, jugoistočno od Prijedora, formiran je Timarski odred. Komandant odreda bio je Gojko Šiljegović, a komesar Mirko Predojević.
15. maja 1944. godine Gradiško-lijevčanski odred srušio je voz na pruzi Prijedor — Bosanski Novi. 70 neprijateljskih vojnika je poginulo i ranjeno.
16. maja 1944. godine borci 2. bataljona 11. KNOU brigade vodili su borbu sa četnicima u selu Busnovima. Poginula su 3 četnika.
17. maja 1944. godine borci 11. KNOU brigade vodili su borbu sa četnicima na Panića Groblju. Ubijena 2 četnika.
19. maja 1944. godine borci Gradiško-lijevčanskog odreda uništiti teretni voz na pruzi između Blagaja i Bosanskog Novog.
20. maja 1944. godine 4. bataljon 11. KNOU brigade vodio je borbu oko Ljubije. Ubijena 2 neprijateljska vojnika.
Prema izvještaju Okružnog NOO, od 20. maja 1944. godine, na području Kozare su zasijene sljedeće površine (izražene u dulumima): u srezu Bosanski Novi 17.626 pod kukuruzom, 11.387 zobi, 850 ječma, 325 porom, 262 jarom pšenicom, 227 pod krompirom i 368 ostalo; u srezu Prijedor 35.780 pod kukuruzom, 12.215 zobi i 2304 pod krompirom; srez Bosanska Dubica 16.123~ pod kukuruzom, 200 zobi i 1500 pod krompirom i u srezu Bosanska Gradiška 6842 pod kukuru-zom, 1303 zobi i 559 pod krompirom. Prema tome, ukupno je bilo zasijano 76.371 dunum pod kukuruzom, 20.203 dunuma zobi i 6690 dunuma pod krompirom.
21. maja 1944. godine neprijateljski avioni bombardovali Podgradce.
24. maja 1944. godine Podgrmečki odred srušio voz na pruzi između Svodne i Blagaja.
Borci 4. bataljona 11. KNOU brigade vodili borbu oko Ljubije. Ubijeno 6 i ranjeno 8 neprijateljskih vojnika.
26. maja 1944. godine borci Kozarskog odreda minom uništili teretni voz od 7 vagona na pruzi Dobrljin-Bosanski Novi. Ubijeno 12 neprijateljskih vojnika.
12
29. maja 1944. godine oko 40 angloameričkih aviona bombardovalo Prijedor. Uništena 3 njemačka i domobranska skladišta i oko 250 kuća. Poginulo 31 i ranjeno više stanovnika.
31. maja 1944. godine borci 4. divizije odbili napad neprijatelja koji je iz Ljubije i Prijedora pokušao da prodre u Sanski Most. Neprijatelj je imao 25 mrtvih. (170,708)
Otprema rude iz Ljubije počela je 1. juna 1944. godine, uz jaka vojna osiguranja i uz neprestane borbe sa dijelovima 4. divizije.
2. juna 1944. godine u izvještaju Sreskog komiteta KPJ Bosanski Novi stoji da su adaptirane 4 privatne kuće za štale. (275,306)
Otvoreni su analfabetski tečajevi po selima i tečajevi za rukovodioce tečajeva. Ulagani su napori da se suzbiju zarazne bolesti.
2. juna 1944. godine borci 4. divizije 5. korpusa minom su uništili voz na pruzi Prijedor -Svodna. Ubili su 21, ranili 3, a zarobili 5 neprijateljskih vojnika.
4. juna 1944. godine Gradiško-lijevčanski odred uništio voz između Bosanskog Novog i Brezičana. Poginulo je i ranjeno oko 70 neprijateljskih vojnika.
5. juna 1944. godine partizai su u Donjoj Ljubiji porušili most. Saveznička bombardovanja Prijedora usmjerena su na rušenje pretovarnog bunkera rude iz Ljubije. (275,374)
9. juna 1944. godine borci 4. udarne divizije izvršili su napad na Kozarac koji subranile njemačke i ustaške jedinice. Ubijeno je 10 i ranjeno 15 neprijateljskih vojnika.
14. juna 1944. godine borci 4. divizije vodili borbu i spasili 5 američkih avijatičara koji su se spustili padobranima kod Topole.
16. juna 1944. godine u izvještaju Okružnog NOO-a se govori da je na okrugu zasijano kukuruzom 177.473 dunuma, zobi 41.324 dunuma, ječmom 9063 dunuma, parom 1765 dunuma, krumpirom 10261 dunumom, grahom i ostalim 6805 dunuma.
17. juna 1944. godine borci 11. KNOU brigade sa borcima Kozarskog i Gradiško-lijevičanskog odreda uništili voz kod Dobljina. Ubijeno je 40 i veći broj ranjeno neprijateljskih vojnika.
20. juna 1944. godine jedinice 11. KNOU brigade vodile su borbu sa neprijateljem od Ivanjeke prema Omarskoj i ubile 13, a ranile 11 neprijateljskih vojnika.
24. juna 1944. godine borci 11. KNOU brigade uništili voz na pruzi kod Brezičana. Ubili jednog i ranili 3 neprijateljska vojnika.
Druga polovina 1943. godine i prva polovina 1944. godine, do 24. juna 1944. godine, bio je period najkrvavijeg obračuna naših minera iz Kozarskog, Gradiško-lijevčanskog, Grmečkog i Timarskog partizanskog odreda, 6, 8. i 11. krajiške udarne brigade, sa neprijateljem oko Prijedora, Ljubije, u dolini rijeke Sane i na željezničkoj pruzi. (275,395)
26. juna 1944. godine na rijeci Savi, gdje se ulijeva potok Goveđak kao desna pritoka, koji protiće kroz selo Bistricu, izvršen je napad na monitore.
Gradiško-lijevičanski odred na rijeci Savi„ između sela Bistrice i sela Orahove, vatrom iz protivtenskovske puške potopilo je monitor mađarske dunavske ratne flote od 140 tona, a ostale oštetio. Vatrom iz protivtenkovske puške potopljen je i ustaški brod koji je plovio od Bosanske Gradiške za Jasenovac.
28. juna 1944. godine borci 4, i 39. divizije izvršili napad na Kozarac. Ubijeno je 35, a ranjeno 30 neprijateljskih vojnika. Poginulo je 6, a ranjeno 6 boraca.
Struktura organa narodne vlasti na Kozari ostala je ista i tokom 1944. godine. Mreža NOO se širila kako su se oslobađala pojedina mjesta. Polovinom 1944. godine osnovani su NOO u Lomnici, Mrčevcima i Klašnicama na području sreza Bosanske Gradiške. U to vrijeme u gradiškom srezu su bila 53 seoska NOO-a, u srezu Prijedor 8 opštinskih NOO, a u srezu Bosanska Dubica pet opštinskih NOO.
13
(275,305)
U drugoj polovini 1944. godine pristupilo se izboru opštinskih odbora Narodnooslobodilačkog fronta (NOF-a).
6. jula 1944. godine borci 11. krajiške NOU brigade napali domobransku kolonu jačine puka na putu Prijedor-Kozaruša, u zaseoku Drljače do kuće Vlačina, vodili tročasovnu borbu i ubili 70 neprijateljskih vojnika.
8. i 9. jula 1944. godine održan je Druga okružna konferencija USAOJ-a za Kozaru u Podgracima, kojoj je prisustvovalo 430 delegata. Izabran je novi sastav Okružnog odbora USAOJ-a, a za njegovog predsjednika izabran je Dragoje Šurlan. Borbeni poklič kozarske omladine bio je: »Sve za front-sve za pobjedu!« (275,326)
12. jula 1944. godine. borci 11. krajiške NOU brigade napali neprijateljsku kolonu na putu Prijedor-Kozarac i ubili 57, a ranili 65 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 3 ranjena borca.
15. jula 1944. godine 6. kmjiška NOU brigada napala četnike u selu Gomjenici, koji su se povukli u Prijedor. Ubijeno je 30 četnika. Brigada je imala 4 ranjena borca.
17. jula 1944. godine borci 11. krajiške NOV brigade vodili su osmočasovnu borbu sa dva neprijateljska bataljona kod zaseoka Drljače i kuća Vlačina između Prijedora i Kozaruše. Ubijeno je 124 i ranjeno 114 neprijateljskih vojnika. Brigada je imala 4 poginula i 18 ranjenih boraca.
U nekoliko navrata (6, 9, 12. i 17. jula 1944. godine) Nijemci, ustaše i »Redžina milicija« ostavili su 477 mrtvih i 237 ranjenih svojih vojnika, a naše snage u tim borbama imale su 18 mrtvih i 30 ranjenih. (275,396)
Noću između 21. i 22. jula 1944. godine borci 11. krajiške NOV brigade, Kozarskog i Gradiško-lijevčanskog odreda izvršili su napad na Bosansku Dubicu, koju su branile ustaše. Raspored jedinica u napadu: 1. bataljon pravac Grabovac – k. 102, 3. bataljon pravac Aginci-Parnice-pored puta istočno Jašikom, 4. bataljon pravac Hadži-bunar-pravoslavno groblje, Kozarski odred uzvodno obalom Une, Gradiško-lijevčanski odred Dubičko polje-istočni dio grada (između 4. bataljona i Kozarskog odreda), 2. bataljon rezerva. Neprijatelju su stigla pojačanja. U borbi je izbačeno iz stroja 150 ustaša. Borci NOB-a su imali 2 poginula i 18 ranjenih. Bosanska Dubica nije zauzeta.
13. i 14. aprila; 3,5,9,13,19,24. i 26. maja; 2,17,18. i 24..jula 1944. godine letjeli su u vazduh vozovi sa njemačkom i ustaškom vojskom, s velikim brojem poginulih i ranjenih. Od januara do jula 1944. godine na ovoj pruzi (Volinja preko Bosanskog Novog-Prijedora do Piskavice) dignuto je 18 radnih i 4 oklopna voza. (275,396)
28. jula 1944. godine naredbom štaba 5. udarnog korpusa od Kozarskog, Gradiško-lijevčanskog i Timarskog NOP odreda formirana je Kozarska grupa narodnooslobodilačkih odreda.
U julu 1944. godine udavio se u rijeci Sani kod sela Ališića Branko Popović, komandant bataljona 11. krajiške NOU brigade i narodni heroj.
Iz sastava 5. udarnog korpusa izašla je 11. udarna divizija koja je preko istočne Bosne upućena u Srbiju. Kod Manjače (blizu Žepča) u borbi sa Nijemcima poginuo je komandant 5. krajiške (kozarske) NOU brigade Rade Kondić, veliki i neustrašivi kozarski junak i narodni heroj.
8. avgusta 1944. godine održana je Oblasna izborna konferencija na kojoj je izabran Oblasni odbor NOF-a za Bos. krajinu.
11. avgusta 1944. godine 3. bataljon 6. kmjiške NOV brigade uništio je voz na pruzi Ljubija-Prijedor. Ubijeno je 35 neprijateljskih vojnika.
15. avgusta 1944. godine borci kozarske grupe odreda napali selo Bačani i zauzeli ustaško uporište. Ubili
14
su 20, ranili 30 ustaša, zaplijenili 3 puške, spalili 3 vagona pšenice i 10 vagona sjemena.
20. avgusta 1944. godine borci 6. krajiške NOU brigade zauzeli selo Hambarine i natjerali neprijatelja u Prijedor.
23. avgusta 1944. godine borci 11. krajiške NOV brigade napali ustašku kolonu na putu Prijedor-Ljubija. Ubijeno 36 ustaša i 1 oficir. Uništena su petera zaprežna kola. Zaplijenjena su 3 puško-mitraljeza, 21 puška i 2000 metaka. U borbi su ranjena 3 borca.
27. avgusta 1944. godine borci Kozarske grupe odreda napali su njemački transportni voz između Dobrljina i Volinje. Ubijeno je 35, a ranjeno 20 njemačkih vojnika. Poginuo je 1 i ranjeno 10 boraca.
U junu, julu i avgustu 1944. godine registrovano je 55 sukoba u borbi oko Prijedora i duž željezničke pruge Bosanski Novi i Volinje. (275,397)
U posljednjim mjesecima 1943. godine i do kraja avgusta 1944. godine u rudnom nalazištu Ljubija iskopano je 217.000 tona rude i veći deo transportovan. Nijemci su se grčevito borili da održe ispravnu željezničku prugu od Ljubije preko Prijedora-Bosanskog Novog-Dobrljina-Kostajnice za izvoz rude. U tom nisu uspijevali.
Noću između 1. i 2. septembra 1944. godine borci Kozarskog odreda srušili su 3 mosta i 15 km telefonske linije na pruzi Dobrljin-Bosanski Novi.
3. septembra 1944. godine završeno dnevno savjetovanje SKOJ-a za Bosansku krajinu u selu Lušci Palanke. Savjetovanju prisustvovali članovi i sekretari okruinih i sreskih komiteta SKOJ-a, brigadni komiteti i komitet SKOJ-a 4. udarne divizije.
4. septembra 1944. godine saveznička avijacija bombardovala Bosanski Novi i Dvor na Uni.
6. septembra 1944. godine oko Prijedora spoljna odbrambena linija neprijatelja protezala se u dva pojasa sa bezbroj bunkera i utvrđenih zgrada za stanovanje. Tako su oko Prijedora i Ljubije spoljnu odbranu predstavljali sela Hambarine, selo Brezičani, selo Dragotinja i Martin-Brod.
Odbranu Prijedora sačinjavali su dijelovi 373. njemačke legionarske divizije, dijelovi 7. lovačkog puka, 4. lovačke brigade, jedna četa ustaške milicije, 300 četnika i 200 pripadnika ustaške milicije koji su se povukli iz Kozarca. U posadi Prijedora pored njemačkih snaga glavninu su ćinile ustaše i domobrani (preko 1000) i oko 300 četnika Vase Mijatovića. U ostalim okolnim utvrđenjima bilo je još preko 2000 vojnika. U gradu je bilo brojno artiljerijsko i minobacačko oružje. U uporištima ovoga područja bilo je 2710 vojnika u Prijedoru i 1600 vojnika u Ljubiji (400 vojnika 1. bojne, 383 hrvatske pješačke pukovnije »Tigar«, 500 vojnika ustaške bojne natpo-ručnika Zlatka Hercigonje, 250 Atlijinih ustaša i 450 milicionera iz muslimanske zaštite). Ova brojna vojska koja je branila uporište Prijedora bila je relativno dobro naoružana (četiri ruska topa, pet teških bacača, 30 teških mitraljeza i dosta lakog oružja). (275,376)
U Ljubiji posadu su sačinjavala dva bataljona ustaša i jedan bataljon 373. njemačke legionarske divizije.
Štab 5. korpusa preko obavještajne mreže dobio je pravu sliku odbrane i jačine neprijateljskih snaga. Po zapovijesti štaba 5. korpusa NOV i POJ-a 4. krajiška NOU divizija sa Kozarskim i Podgrmečkim partizanskim odredom trebalo je da napadne jednovremeno Prijedor i Ljubiju.
Prijedor napada 11. krajiška NOU brigada i 6. krajiška NOU brigada sa tri bataljona, podržane sa dva diviziona artiljerije. Zatvaranje pravca Bosanski Novi-Prijedor izvršio je Kozarski odrcd.
Rudnik Ljubija napada 4. bataljon 8. krajiške brigade i jedan bataljon Podgrmečkog NOP odreda, a jedan bataljon NOU brigade na neprijateljske snage u Donjoj Ljubiji. Ostale snage 4. divizije bile su raspoređene u rejonu Prijedor-Bosanski Novi, sa lijeve i desne strane rijeke Sane.
Napad na Prijedor i rudnik Ljubiju počeo je u 22 časa noću između 6. i 7. septembra 1944. godine. Krajiške brigade napale su Prijedor sa sjevera. Kroz spoljnu odbranu Prijedora prodro je 2. bataljon 11. 15
krajiške NOU brigade sa obje strane željezničke pruge. Istovremeno udarna grupa, naoružana bacačima i bombama, prodrla je duž druma Bosanski Novi-Prijedor.
U ‘ranim jutarnjim časovima snage NOV su ovladale sjevernim dijelovima grada. Najžešći otpor neprijatelj je davao u zgradi silosa. Dejstvom minobacačke vatre ovaj otpor je bio skršen. Tako je poslije desetočasovne borbe otpor neprijatelja bio uništen i grad Prijedor oko 8 časova 7. septembra 1944. godine konačno bio oslobođen. Prvi, 2. i 3. bataljon 6. krajiške NOU brigade nastavio je napad u pravcu jugozapada, a 3. i 4. bataljon 11. krajiške NOU brigade izbacio je neprijatelja iz sela Brezičana i Martin-broda. U Prijedoru su ostali Prvi i Drugi bataljon 11. kraji-ške NOU brigade kao posada.
Dio neprijateljske posade izvukao se na lijevu obalu rijeke Sane, a zatim produžio povlačenje i spojio se sa posadom rudnika Ljubije.
7. septembra 1944. godine 3. bataljon 8. krajiške NOU brigade sa položaja na zapadnoj strani komunikacije Donja Ljubija-Prijedora, a u reonu Ljubije, dočekao je neprijateljsku kolonu od oko 2000 Nijemaca, ustaša, četnika i domobrana. U tročasovnoj borbi bataljon je odbio više ne- prijateljskih naleta nanijevši mu teške gubitke. U pomoć su pristigle snage 4. krajiške divizije iz rejona Prijedora i rudnika Ljubije, koje su nastavile gonjenje neprijatelja u pravcu sela Cikota. Snage koje su vršile napad na Ljubiju nisu uspjele da je zauzmu u toku noći između 6. i 7. septembra 1944. godine.
7. septembra 1944. godine u 16,30 sati borbena grupa satnika Ahrendta u jačini od 2000 osoba napustila je Ljubiju, bojeći se opkoljavanja. Prije odlaska neprijatelj je minirao zgradu u Ljubiji. (275,374) Uništenju spojene neprijateljske grupacije od 4400 vojnika pristupilo se odmah sa svim snagama koje su učestvovale u napadu.
Neprijatelj je odlučio da se povlači za Bosanski Novi pravcem Ljubija-Rudnik-Donja Ljubi-ja-Rizvanovići-selo Bišćani-selo Cikote-selo Svodna-selo Blagaj-Bosanski Novi.
Na zatvaranju pravca Bosanski Novi-Prijedor nalazi se Kozarski odred sa desne strane na liniji Svodna-Petrovac, a sa lijeve strane rijeke Sane 1. i 4. bataljon 8. krajiške NOU brigadne na liniji Bulina Glava-Vitasovci-Trgovište-Cikote. Ova grupa, koja je zatvarala navedeni pravac, u toku noći između 6. i 7. septembra nije imala dodira sa neprijateljem. Na tom pravcu su se našle glavne snage 4. divizije 5. korpusa NOV i POJ.
Napad na neprijateljsku kolonu počinju u 17,30 časova 7. septembra 1944. godine sa oba boka na čitavoj dužini do rijeke Sane, a potom napad prihvataju snage koje su zatvarale pravac Bosanski Novi-Prijedor. Neprijatelj je napadao sa obje strane Sane, od Donje Ljubije do sela Blagaja, na dužini od 25 km. Žestoke borbe nastavljene su i 8. septembra. Borba u gonjenju neprijatelja traje bez predaha od 17,30 časova 7. septembra do 10 časova 8. septembra 1944. godi-ne. Najteže poraze neprijatelj je doživio u rejonu sela Cikote-sela Donja Dragotinja-pod Martin-Brodom-željezničkom stanicom Svodna i u rejonu sela Blagaj. Ukupne snage neprijatelja u momentu napada iznosile su 4400 vojnika, među kojim se nalazilo i oko 400 četnika. Gubici neprijatelja su iznosili 1053 mrtva, 714 ranjenih i 552 zarobljena vojnika i oficira. Među zarobljenim se nalazilo 16 oficira i 35 podoficira.
Tako je do Bosanskog Novog stigao preostali broj neprijateljskih vojnika.
Zaplijenjeno je 9 topova, 20 minobacača, 11 teških mitraljeza, 28 puškomitraljeza, 784 pu-ške, 43 automata, 71 pištolj, 250.000 metaka, 100 granata raznih kalibara, kao i mnogo drugog materijala i opreme.
Gubici 4. krajiške NOU divizije su iznosili 32 poginula i 121 ranjen borac. (275,397)
Tako su 7. septembra 1944. godine jedinice 4. divizije NOV, Kozarskog, Timarskog i Podgrmeč-kog partizanskog odreda konačno oslobodile Prijedor i Ljubiju, a 8. septembra 1944. godine i željez-ničku prugu do Bosanskog Novog. (275,397) Tako je konačno spojena slobodna teritorija Kozare i Grmeča.
16
Do oslobođenja Prijedora neprijatelj je u garnizonima oko Kozare drzao 7-8.000 vojnika, dobro naoružanih i pod rukovodstvom njemačkih komandi. (275,119) Od ustanka 30. jula 1941. godine pa do oslobođenja Prijedora, neprekidno su trajale vojne akcije kozarskih partizana. Od gradova koji pripadaju Kozari i Potkozarju Prijedor je konačno prvi oslobođen.
U 1944. godini na Kozari su radili još dr Vuletić i dr Novogradski.
1944. godine oblasni NOO za Bosansku krajinu upućuje dr Goroslavu Andelinović na rad u Kozaru.
Oslobođenjem Prijedora na Kozaru su došli dr Benčino i dr Franjo Balvanović. Tad vojna i civilna bolnica Kozare prelazi u Prijedor i Ljubiju. Ali, na Kozari i dalje djeluje ambulanta zdravstvenih sekcija narudnooslobodilačkih odbora. Na Kozari je u toku rata uspješno djelovala sanitetska služba. (275,463)
8. septembra 1944. godine domobranski 1. bataljon 11. lovačkog puka, koji se nalazio na položajima između Bosanskog Novog i Dobrljina, prešao na stranu grupe kozarskih odreda.
13. septembra 1944. godine iz sela Ivanjske jedan domobranski bataljon prešao na stranu jedinica 4. kmjiške udarne divizije 5. korpusa NOVJ.
14. septembra 1944. godine borci Kozarske grupe odreda porušili željezničku prugu između Bosanskog Novog i Dobrljina.
15. septembra 1944. godine borci 4. krajiške divizije zauzeli ustaško-domobransko uporište u Ivanjskoj.
16. septembra 1944. godine štab 5. korpusa NOVJ izdao zapovijest jedinicama za napad na Banju Luku i Bosansku Gradišku.
Treći bataljon 6. krajiške NOU brigade napao ustašku miliciju u selu Dragočaju i ubio 15 milicionera, a ostali razbijeni.
17. septembra 1944. godine borci 4. krajiške udarne divizije zauzeli Klašnice. Predala su se 172 domobrana sa 1 minobacačem, 12 puškomitraljeza, 10 automata, 140 pušaka, 20 pištolja i 15.000 metaka.
Borci 39. divizije 5. korpusa NOVJ napali neprijatelja u Petričevcu i ustaško-domobransku kolonu jačine oko 340 vojnika između sela Matike i sela Dragočaja. Ubijeno je 18, a ranjeno 27 neprijateljskih vojnika.
18. septembra 1944. godine otpočela je druga banjalučka operacija 5. udarnog korpusa NOVJ protiv njemačkih, ustaško-domobranskih i četničkih snaga (ukupne jačine oko 15.000 vojnika). Cilj operacije je da se zauzme prostorija Banja Luka – Bosanska Gradiška-Kotor-Varoš. Napad je izvršen na Banju Luku.
Noću između 18. i 19. septembra 1944. godine borci 5. korpusa razbili su spoljnu odbranu Banje Luke i okružile neprijatelja u centru grada i u Kaštelu.
Noću između 18. i 19. septembra 1944. godine neprijatelj je u Hrvatskoj Dubici zaklao 54 osobe, a u Bosanskoj Dubici nekoliko osoba objesio pred džamijom. (275,119)
19. septembra 1944. godine borci 5. korpusa vodili su žestoke borbe u Banjoj Luci za zgradu hipotekarne banke, banskog dvora i banovine, gdje je neprijatelj bio jako utvrđen 6. KNOU brigada zauzela zgradu učiteljske škole, fabriku duvana i komandu mjesta u Banjoj Luci. 13. KNOU brigada 39. divizije zauzela predgrađe Lauš, prodrla u Banju Luku i uništila neprijatelja u zgradama žandarmerijskog puka i željezničke stanice.
20. septembra 1944. godine borci 5. udarnog korpusa likvidirali neprijateljsku odbranu u
17
centru Banje Luke, izuzev Kaštela.
20. septembra 1944. godine na iitnoj pijaci u Bosanskoj Dubici ustaše su objesile 9 omladinki članova SKOJ-a. Njemačke jedinice koje su nastupale od Bosanske Gradiške i Prnjavora prema Banjoj Luci vršile zločine nad stanovništvom.
22. septembra 1944. godine tri bataljona 11. KNOU brigade vodila žestoke borbe kod sela Dubrave sa neprijateljskim kolonama koje nadiru od Bosanske Gradiške. Uništena su 1 borna kola. Ubijen je 31 neprijateljski vojnik.
25. septembra 1944. godine njemačka borbena grupa »RUDNO« iz Dervente napredovala je prema Banjoj Luci da je deblokira.
27. septembra 1944. godine radi deblokade snaga u Banjoj Luci, njemačka borbena grupa »Panvic« nastupala je iz Bosanske Gradiške i u borbama odbacila 8. i 13. KNOU brigadu na istočne padine Kozare i prodrla u Šibića Han.
Noću između 27. i 28. septembra 1944. godine, nastupajući od Dervente ka Banjoj Luci, njemačka borbena grupa »Rudno« u rejonu sela Klašnica forsirala je rijeku Vrbas i obrazovala mostobran.
28. septembra 1944. godine u rejonu sela Klašnice spojile su se njemačke borbene grupe »Rudno« i »Panvic«, produžile napredovanje ka Banjoj Luci i deblokirale posadu. Jedinice 5. korpusa povukle su se u okolinu Banje Luke i na istočne padine Kozare. Tako se završila banjalučka operacija u kojoj su gubici neprijatelja bili veliki. Predalo se ili zarobljeno 3336, poginulo 2100, ranjeno 1400 neprijateljskih vojnika. Zaplijenjene su velike količine naoružanja i druge ratne opreme. Peti korpus je imao 154 poginula borca.
Jedinice 5. korpusa su štitile oslobođenu teritoriju. Neprijatelj je činio zločine. Na terenu sreza i u gradu Bosanska Gradiška bilo je uhapšeno i otjerano u logore Stare Gradiške nekoliko stotina stanovnika koji su u logoru ubijeni.
1. oktobra 1944. godine na području Srcskog komiteta KPJ za Bosanski Novi bilo je 364 člana SKOJ-a. Postojao je sreski komitet od 5 članova, šest opštinskih komiteta sa 54 člana i 38 seoskih grupa.
U jesen 1944. godine omladinska radna brigada »Zoja Kosmondajaskaja« s komandantom brigade Radom Vučenom i komandirom čete Brankom Čupićem noću je pobrala kukuruze ispod nosa neprijatelja kod Jasekovca i prenijela ih preko Prosare na slobodnu teritoriju u Kozaru.
U jesenjoj sjetvi 1944. godine je zasijano pšenice 88,508 dunuma, raži 5253 dunuma. Ovako krupne rezultate postigli su NOO zahvaljujući velikom odzivu naroda. Narod iz jednog sreza pomagao je u zasijavanju narodu iz drugog sreza koji nije imao zaprežne stoke i poljoprivrednog alata.
Kozarska grupa odreda brojno je narasla pa su stvoreni uslovi za formiranje nove brigade na Kozari. Po naredbi štaba 5. korpusa NOVJ i POJ od Kozarske grupe odreda (Kozarskog, Gradiško-lijevćanskog i Timarskog) i novih boraca 12. oktobra 1944. godine u selu Prusci, na mjestu Brezici, formirana je 20. krajiška (kozarska) brigada koja je u svom sastavu imala četiri bataljona (1624 borca). U sastav brigade su ušli Kozarski i Gradiško-lijevčanski odred u cjelini i jedna terenska četa Timarskog odreda. 20. krajiška brigada je ušla u sastav 39. krajiške NOU divizije. Brigada je ostala na terenu Kozare da brani slobodnu teritoriju sa ostalim jedinicama divizije od neprijateljskih snaga iz još neoslobođenih mjesta Banje Luke, Bosanske Gradiške, Dubice, Kostajnice, Dobrljina i Bosanskog Novog.
Legendarni junaci Kozare ginuli su jedan za drugim. 20. oktobra 1944. godine poginuo je Josip Mažar Šoša na Travniku, a sutradan Petar Mećava i Lazo Marin takođe na Travniku.
25. oktobra 1944. godine 2. krajiške NOU brigade napao je Dobrljin.
26. oktobra 1944. godine 3. bataljon 20. KNOU brigade vodio borbu sa neprijateljem iz Bosanske Gradiške. Ubijeno 5 i ranjeno 9 neprijateljskih vojnika.
Do 28. oktobra 1944. godine izabrani su seoski i opštinski odbori na kozarskom okrugu, a sreski 18
odbori za Bosansku Gradišku, Bosansku Dubicu i Bosanski No.vi. (275,354)
28. oktobra 1944. godine borci 20. KNOU brigade vodili borbu sa neprijateljskim snagama iz Dobrljina koje su napadale prema Kuljanima. Ubijeno je 20 i ranjeno 15 neprijateljskih vojnika.
31. oktobra 1944. godine borci 2. bataljona 20. KNOU brigade vodili borbu na Paukovića brdu i ubili 6 neprijateljskih vojnika.
U oktobru 1944. godine na izbornim konferencijama izabrani su sreski odbori NOF-a za srezove Bosansku Dubicu i Bosansku Kostajnicu.
2. novembra 1944. godine 2500 ustaša iz Bosanske Dubice napadalo je na slobodnu teritoriju Koazre, palili su sela i ubijali stanovništvo. Borci 2. i 3. bataljona 20. KNOU brigade dočekali su ustaše i sa njima vodili devetočasovnu borbu.
7. novembra 1944. godine u automobilskoj nesreći na putu izmedu Travnika i Zenice poginuo je zamjenik komandanta 4. divizije Ranko Šipka, neustrašivi borac i čuveni junak sa Kozare, narodni heroj.
10. novembra 1944. godine borci 2. bataljona 20. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem kod Mašića i ubili 2. neprijateljska vojnika.
12. novembra 1944. godine borci minerske čete 20. KNOU brigade porušili su prugu na više mjesta između Bosanskog Novog i Volinje.
15. novembra 1944. godine borci 4. bataljona 20. KNOU brigade vodili borbu sa Čerkezima kod sela Mašića. Treći bataljon 20. KNOU brigade napao neprijatelja na Kulskom brdu kod Bosanskog Novog.
16. novembra 1944. godine otpočela trodnevna plenarna sjednica Oblasnog NOO za Bosansku krajinu.
18. novembra 1944. godine 4. bataljon 20. KNOU brigade zauzeo željezničku stanicu Ravnice na pruzi Bosanski Novi-Kostajnica. Ubijeno 5 i ranjeno 15 ustaša.
20. novembra 1944. godine 2. bataljon 20. KNOU brigade vodio borbe sa neprijateljem kod Topole.
24. novembra 1944. godine 2. bataljon 20. KNOU brigade vodio borbu sa 250 ustaša i Čerkeza.
26. novembra 1944. godine 4. bataljon 20. KNOU brigade uništio 2 kamiona kod Volinjskog mosta i ubio 12 njemačkih vojnika.
29. novembra 1944. godine u Prijedoru je održana okružna konferencija NOF-a na teritoriji Kozare. Tu je bilo preko 500 delegata izabranih od naroda. (275,355) Izabran je Okružni odbor NOF-a za područje Kozare.
Tokom 1944. godine pri Okrožnom NOO-u za Kozaru osnovani organi uprave za sljedeće sektore: za privredu, saobraćaj, kulturu i prosvetu, za zdravlje i administrativno-upravni sektor. Sreski NOO-i su imali sektore: administrativno-upravni, privredno-ekonomski, prometno-saobraćajni, kulturno-prosvetni i zdravstveni. Opštinski NOO nisu imali posebne organe uprave, jer su bili jedinstveni organi. (275,305) Narod Kozare je izvršavao sve zadatke koje su posta-vljali organi narodne vlasti. Glavni zadatak je bilo obezbjeđenje prehrane vojske i stanovništva.
Tako su na slobodnoj teritoriji Kozare koncem 1944, godine, pored narodnooslobodilačkih odbora (od seoskih preko opštinskih i sreskih do okružnih), bili formirani i svi drugi organi vlasti i društveno-politićke organizacije kojima je rukovodila organizacija KPJ.
2. decembra 1944. godine 4. bataljon 20. KNOU brigade vodio je borbu sa neprijateljem na lijevoj obali Une.
5. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade vodili su borbu sa neprijateljem kod Bosanske Dubice. Ubijena 2 neprijateljska vojnika.
8. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade porušili prugu između Dobrljina i Volinje.
15. decembra 1944. godine borci 1. bataljona 20. KNOU brigade vodili borbu sa neprijateljem u Klašnicama.
19
17. decembra 1944. godine na podrućju Okružnog komiteta SKOJ-a za Kozaru bilo je 1694 člana SKOJ-a.
19. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade vodili borbu sa 6 satnija ustaša i domobrana iz Bosanskog Novog. Ubijeno 15, ranjeno 25 i zarobljen 1 neprijateljski vojnik.
20. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade napali njemačku koionu od 800 vojnika kod Bosanskog Novog i ubili 10, a zarobili 3 neprijateljska vojnika.
23. decembra 1944. godine 3. bataljon 20. KNOU brigade vodio borbu sa 350 ustaša iz Dobrljina. Ubijeno 8, a ranjeno 8 neprijateljskih vojnika.
25. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade porušili prugu na više mjesta između Dobrljina i Bosanskog Novog.
27. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade porušili prugu kod Ravnica.
30. decembra 1944. godine borci 20. KNOU brigade vodili borbu sa 200 ustaša i domobrana u selu Ramićima. Ubijeno 10, ranjeno 15, a zarobljen 1 neprijateljski vojnik. (170,715)
Krajem 1944. godine cijela teritorija bila prekrivena organima nove, potpuno izgrađene narodne vlasti.
20

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close