90-ih godina

5. kozarska laka pješadijska brigada

Peta kozarska laka pješadijska brigada je bila najjača pješadijska brigada Vojske Republike Srpske. Kao jedinica rezervnog sastava JNA, mobilisana je tokom avgusta i septembra 1991. i poslata u Slavoniju. Komandant brigade je bio pukovnik Pero Čolić, načelnik štaba major Ostoja Barašin. Štab brigade bio je u kasarni Benkovac na istoimenom vrhu, na planini Kozari.

Organizacija

Brigada je imala četiri pešadijska bataljona, jednu bateriju minobacača 82 mm i jednu bateriju minobacača 120 mm, te niz drugih jedinica podrške.

Peta kozarska laka pješadijska brigada


Grb VRS



Grb 5. klpbr
Postojanje1992—1995.
Formacijabrigada
Jačina850
po formaciji: 850
prosečno: 800 (kraj 1992.)
DeoVojske Republike Srpske
AngažovanjeKoridor 92
Sadejstvo 93
Vaganj 95
OdlikovanjaOrden Nemanjića
Komandanti
Komandantpukovnik Pero Čolić

Ratni put brigade

1991

U 50-mjesečni rat i slavu brigada je krenula 18. septembra 1991. godine, prelaskom mosta na rijeci Savi u Gradišci. Cilj je bio izlazak na auto-put Zagreb – Beograd u Okučanima, te čišćenje Lipika i Pakraca od hrvatske paravojske.

1992

Jedinica se vraća u Prijedor u martu 1992. godine, gdje su borci uzeli učešća u napadu na Zelene beretke 30. maja 1992.

Brigada je potom učestvovala u jednoj od najvećih akcija Vojske Republike Srpske, u operaciji Koridor, u borbama oko Bijelog Brda, Kostreša i ustaškog uporišta Plehan u Derventi, te kod Jakeša i Šamca. Operacija Koridor je okončana odlučnom srpskom pobjedom.

Neki od bataljona učestvovali su u borbama na Grabežu i Vlašiću, te oslobađanju Jajca.

1993 i 1994

Sredinom naredne godine, brigada učestvuje u proširivanju brčanskog koridora, u operaciji Sadejstvo. Krajem 1993. brigada učestvuje u oslobađanju Srbobrana (Donji Vakuf). Početkom 1994. brigada se vraća u Krajinu, raspoređena na linije duž Save. Treći bataljon učestvuje u operaciji Breza.

1995

Tokom proleća 2. bataljon brigade brani širi rejon Donjeg Vakufa. Glavnina brigade je razmeštena kod Brčkog, gde u maju i junu mesecu zaustavlja više pokušaja ARBiH da zauzme Brčko. U jesen, brigada učestvuje u odbrani Republike Srpske od Armije RBiH i HVO-a, u sklopu operacije Vaganj, prilikom pada zapadno-krajiških opština 1995. Jedna je od rijetkih brigada koja nije razbijena tokom borbi u zapadnoj Krajini.

Čitav svoj ratni put brigada je prešla zajedno sa 43. prijedorskom motorizovanom brigadom, koja joj je služila kao oslonac.

Priznanja

5. kozarska brigada je jedna od rijetkih brigada u sastavu Vojske Republike Srpske koja je dobila Orden Nemanjića, najveće i najpoznatije priznanje koje se moglo dobiti u Vojsci Republike Srpske i Srpskoj vojsci Krajine.

Album „Junaci kozarski” Rokija Vulovića iz 1993. godine posvećen je Petoj kozarskoj brigadi i njenim borcima. Prihod od prodaje kasete bio je namijenjen u humanitarne svrhe.

U borbama su se posebno istakli izviđačko-diverzantski odred „Cigo” Momčila Radanovića, jurišna četa „Suva rebra“ i Ljubijski bataljon komandanta Rade Bilbije.

Izvor: Wikipedia

Kategorije:90-ih godina